31.05.2016

Za brak informacji o prawie odstąpienia od umowy odpowiada sprzedawca oraz bank


W wyroku Sąd Rejonowy we Włocławku z 1 kwietnia 2016 r., sygn. akt I C 2456/14  podkreślił, iż brak przekazania informacji konsumentowi o prawie odstąpienia od umowy, wydłuża możliwość skorzystania z niego nawet do roku.

W niniejszej sprawie konsument zawarł umowę sprzedaży wiązanej (sprzedaż na raty) materaca wełnianego. Kupując urządzenie na raty, za kwotę 690 zł w 24 ratach po 30 zł, podpisał jedynie dokument wydania towaru. Reszta dokumentów miała przyjść pocztą. Nie został również poinformowany o przysługującym mu prawie odstąpienia od umowy. Dopiero po pewnym czasie otrzymał od pozwanego pismo, w którym poinformowano go o uruchomieniu kredytu ratalnego i kwocie do spłaty, która wynosił ponad 4000 zł. Konsument zwrócił się do firmy o wyjaśnienia skąd wysoka kwota kredytu do spłaty. Firma nie reagowała na pisma i telefony konsumenta. Konsument udał się również po poradę do Powiatowego Rzecznika Praw Konsumenta, który poinformował go o treści art. 2 ust. 1 i art. 4 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. , tj. możliwości odstąpienia od umowy w terminie 10 dnia od dnia poinformowania o przysługujący prawie. Powód w tym samym czasie złożył takie oświadczenie skierowane do Firmy na piśmie. Odesłał również zakupiony towar, jednak Firma go nie odebrała i przesyłka wróciła do niego jako nadawcy. Zdaniem Konsumenta został on wprowadzony przez przedstawiciela firmy w błąd, albowiem nie poinformował go on o prawie odstąpienia od umowy oraz nie przekazał mu żadnych dokumentów.

Według art. 2 ust. 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny konsument, który zawarł umowę poza lokalem przedsiębiorstwa, może od niej odstąpić bez podania przyczyn, składając stosowne oświadczenie na piśmie w terminie 10 dni od zawarcia umowy. Do zachowania tego terminu wystarczy wysyłanie oświadczenia przed jego upływem. Należy wskazać, iż powyższy termin nie rozpocznie swojego biegu w sytuacji, gdy przed zawarciem umowy przedsiębiorca nie poinformuje konsumenta na piśmie o terminie przewidzianym na złożenie oświadczenia o odstąpieniu od umowy (art. 3 ust 1 w/w ustawy). Natomiast, gdyby informacja taka trafiła do konsumenta później, wtedy konsument ma 10 dni od chwili dowiedzenia się o uprawnieniu do odstąpienia od umowy na jego wykonanie. Nie można jednak uprawnienia wykonać później niż przed upływem trzech miesięcy od dnia wykonania umowy. Po upływie tego terminu uprawnienie do odstąpienia od umowy wygasa, choćby konsument dowiedział się dopiero wtedy o jego treści.

Ponadto według art. 3 ust. 1 w/w ustawy przedsiębiorca – jeszcze przed zawarciem umowy „właściwej” - ma obowiązek wręczenia konsumentowi wzoru oświadczenia o odstąpieniu, zawierającego wskazane przez ustawę dane (wraz z informacją o przysługującym mu uprawnieniu do odstąpienia od umowy i potwierdzeniem zawarcia umowy). Ustawodawca nakłada na przedsiębiorcę zwiększony obowiązek informacyjny, który ma wyrównać zakres informacji, jakimi dysponuje profesjonalista i konsument, który powinien wiedzieć o uprawnieniu do odstąpienia od umowy i nie mieć problemów z jasnym formułowaniem swojej decyzji. Oznacza to, że taki formularz, który zostaje konsumentowi wręczony, nie jest jedynym sposobem przekazania przedsiębiorcy oświadczenia o odstąpieniu od umowy, ale ma jedynie pomóc konsumentowi w realizacji jego uprawnienia.

Zgodnie z art. 2 ust. 3 w/w ustawy w razie odstąpienia od umowy umowa jest uważana za niezawartą, a konsument jest zwolniony z wszelkich zobowiązań. To, co strony świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu. Zwrot powinien nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie czternastu dni. Jeżeli konsument dokonał jakichkolwiek przedpłat, należą się od nich odsetki ustawowe od daty dokonania przedpłaty.Odstąpienie od umowy jest oświadczeniem o charakterze prawokształtującym, powodującym upadek zobowiązania. Jest to kompetencja do zakończenia już istniejącego stosunku prawnego na mocy jednostronnej czynności prawnej podmiotu uprawnionego

W myśl art. 12 ustawy z dnia 20 lipca 2001r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z dnia 18 września 2001r. – obowiązującej w chwili zawierania umów przez konsumenta) jeżeli kredyt konsumencki przeznaczony był na nabycie określonej rzeczy lub usługi na podstawie umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa lub na odległość, to odstąpienie przez konsumenta od tej umowy jest skuteczne także wobec umowy o kredyt konsumencki. W przypadku odstąpienia od umowy, o którym mowa w ust. 1, kredytodawca obowiązany jest zwrócić poniesione przez konsumenta koszty zgodnie z trybem określonym w art. 11 ust. 5. Bank ma zatem obowiązek rozliczyć się ze sprzedawcą i wezwać go do zwrotu kwoty jaką uzyskał na mocy umowy kredytowej. Konsument zobowiązany jest do zapłaty jedynie opłaty przygotowawczej i kosztów zabezpieczenia. Jeżeli jakaś rata została już zapłacona przez konsumenta, bank ma obowiązek ją zwrócić.

Podobny w swej treści zapis zawiera przepis art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 02 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1225) jeżeli świadczenie konsumenta ma być spełnione z wykorzystaniem kredytu lub pożyczki udzielonych przez przedsiębiorcę albo gdy umowa przewidywała wykorzystanie kredytu udzielonego na podstawie porozumienia kredytodawcy z przedsiębiorcą, odstąpienie od umowy zawartej na odległość jest skuteczne także wobec umowy kredytu lub pożyczki zawartej przez konsumenta.

Tym samym w związku z uznaniem przez Sąd, iż odstąpienie od umowy źródłowej – umowy sprzedaży zawartej z Firmą było skuteczne, tym samym w oparciu o przepis art. 13 ust. 2 cytowanej powyżej ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów (…), skuteczne było także odstąpienie od umowy kredytu. Zatem, Sąd uwzględnił żądanie dotyczące ustalenia nieistnienia umowy kredytu ratalnego pomiędzy konsumentem a Bankiem.

Wyrok nie jest prawomocny.

Żródło:

http://orzeczenia.ms.gov.pl/content/$N/151030150000503_I_C_002456_2014_Uz_2016-04-19_001