07.02.2014

Główne założenia projektu ustawy o prawach konsumenta


     Projekt dotyczy transpozycji dyrektywy PE i Rady nr 2011/83/UE i ujednolicenia i doprecyzowania przepisów dotyczacych umów konsumenckich zawieranych w okolicznościach typowych (w lokalu przedsiębiorstwa) w zakresie obowiązków informacyjnych oraz do ujednolicenia i doprezycowania przepisów dotyczących umów konsumenckich zawieranych w okolicznościach nietypowych (poza lokalem przedsiębiorstwa oraz na odległość) w zakresie obowiązków informacyjnych, wymogów formalnych związanych z zawieraniem takich umów oraz prawa odstąpienia od nich.

     W dniu 05.02.2014r. Sejm rozpoczął pracę nad projektem zmian do obecnie obowiązujących ustwa konsumenckich, która to zmiana jest pokierowana koniecznością wdrożenia do pożądku krajowego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów (Dz. Urz. UE L 304 z 22.11.2011, str. 64), dyrektywy 1999/44/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 maja 1999 r. w sprawie niektórych aspektów sprzedaży towarów konsumpcyjnych i związanych z tym gwarancji (Dz. Urz. UE L 171 z 07.07.1999, z późn. zm.) oraz dyrektywy 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 września 2002 r. dotyczącej sprzedaży konsumentom usług finansowych na odległość oraz zmieniającej dyrektywę Rady 90/619/EWG oraz dyrektywy 97/7/WE i 98/27/WE (Dz. Urz. UE L 271 z 09.10.2002, str. 16, z późn. zm.), ostatnio zmienionej dyrektywą 2007/64/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. (Dz. Urz. UE L 319 z 05.12.2007, str. 1).

     Projekt ustawy o prawach konsumenta będzie uchylał dotychczas obowiązujące ustawy konsumenckie zastępując je jednym aktem prawnym. Ustawa o prawach konsumenta określa w szczególności takie prawa jak:

1) obowiązki informacyjne przedsiębiorcy zawierającego umowę z konsumentem;

2) zasady i tryb zawierania z konsumentem umowy na odległość i poza lokalem przedsiębiorstwa;

3) zasady i tryb wykonania przysługującego konsumentowi prawa odstąpienia od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa;

4) zasady i tryb zawierania z konsumentem umowy na odległość dotyczącej usług finansowych.

     Ustawa definiuje znane już wcześniej w sprzedaży konsumenckiej pojęcia umowy zawieranej na odległość oraz poza lokalem przedsiębiorstwa oraz zawiera wyłączenia przypadków do których ustawa nie będzie miała zastosowania (art. 3 i 4). Warto tutaj zwrócić uwagę na ostatni punkt, który z pod rygorów ustawy wyłącza wszelkiego rodzaju umowy zawierane poza lokalem przedsiębiorstwa, jeżeli konsument jest zobowiązany do zapłaty kwoty nieprzekraczającej pięćdziesięciu złotych. W treści dyrektywy znajdziemy wyłączenie o wysokości 50 euro, jednak ustawodawca polski zdecydował się zmniejszyć tą  kwotową granicę do realiów finansowych polskiego rynku. W art. 7 ustawodawca zamierza wprowadzić zakaz zawierania w umowie postanowień na mocy których konsument zrzekałby się swoich podstawowych praw wynikających z ustawy. Takie postanowienia mniej korzystne dla konsumenta niż postanowienia ustawy będą z mocy prawa nieważne, a zamiast nichbędą stosowane przepisy ustawy. Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie, aby konsument uzyskał korzystniejsze dla siebie uprawnienia niż zapisane w ustawie, nie mogą one być jedynie gorsze od minimum gwarantowanego przez ustawę.

     Ustawa określa zakres ogólnych obowiązków, które będą ciążyły na przedsiębiorcy w umowach zawieranych z konsumentami (art. 8 i nast.) Najpóźniej w chwili złożenia propozycji zawarcia umowy przedsiębiorca ma obowiązek poinformować o nich konsumenta, o ile informacje te nie wynikają już z okoliczności. W art. 13 i nast. ustawodawca zamieszcza obowiązki informacyjne które będą spoczywały na przedsiębiorcy w umowach zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa i na odległość. Ciężar dowodu spełnienia obowiązków informacyjnych spoczywa na przedsiębiorcy.

     Zmiany w prawie konsumenta do odstąpienia od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa bez podawania przyczyny i bez ponoszenia kosztów, wydłużają w czasie tą możliwość z obecnych 10 dni do 14 dni (art. 27 i nast.) Ważną zmianą jest wydłużenie czasu do odstąpienia od umowy przez konsumenta, jeżeli konsument nie został poinformowany przez przedsiębiorcę o tym prawie, Obecnie termin ten wynosi 3 miesiące,a w nowej ustawie prawo do odstąpienia od umowy wygasa po 12 miesiącach (art. 29). W przypadku odstąpienia od umowy zawartej na odległość lub umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa umowę uważa się za niezawartą. Przedsiębiorca ma obowiązek niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od otrzymania oświadczenia konsumenta o odstąpieniu od umowy, zwrócić konsumentowi wszystkie dokonane przez niego płatności, w tym koszty dostarczenia. Konsument ma obowiązek zwrócić rzecz przedsiębiorcy lub przekazać ją osobie upoważnionej przez przedsiębiorcę do odbioru niezwłocznie, jednak nie później niż 14 dni od dnia, w którym odstąpił od umowy, chyba że przedsiębiorca zaproponował, że sam odbierze rzecz. Konsument ponosi tylko bezpośrednie koszty zwrotu rzeczy, chyba że przedsiębiorca zgodził się je ponieść lub nie poinformował konsumenta o konieczności poniesienia tych kosztów. Ustawodawca reguluje również zasady, które będą obowiązywały przy zawieraniu umowy na odległość o usługi finansowe (art. 39 i nast.).

     Warto również zwrócić uwagę na rozdział VI ustawy w którym zostały zamieszczone przepisy zmieniające i przejściowe. Na uwagę zasługują zmiany w kodeksie cywilnym, a dotyczące w pierwszej kolejności obowiązującej w art. 22¹ definicji konsumenta, która w zakładanym projekcie zmian ulegnie rozszerzeniu. Ustawodawca zamierza uznać za konsumenta nie tylko osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej z jej działalnością gospodarczą lub zawodową, ale również osoby fizyczne, które dokonują czynności związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą lub zawodową, w celu niezwiązanym z tą działalnością i cel ten przeważa. Dodaje się również do kodeksu cywilnego art. 383¹ który będzie zabraniał przedsiębiorca żądać od konsumenta opłaty za skorzystanie z określonego sposobu zapłaty przewyższającej poniesione przez siebie koszty w związku z tym sposobem zapłaty.

     Po pierwszym czytaniu w Sejmie, projekt ustawy został skierowany do: Komisji Gospodarki, z zaleceniem zasięgnięcia opinii Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach z zaleceniem przedstawienia sprawozdania do dnia 21-03-2014r.

     Do szczegółowego zapoznania się z projektem zmian ustawy o prawach konsumenta oraz innych ustaw związanych z ochroną konsumentów odsyłamy do projektu tej ustawy, który zamieszczamy poniżej.

Projekt ustawy o prawach konsumenta. pdf